Podsumowanie debaty medialnej dotyczącej przeciwdziałaniu szarej strefie

28 października 2016 | Aktualności - Przeciwdziałanie korupcjiTagged

W dniu 27 października odbyła się debata medialna w Ministerstwie Finansów na temat szarej strefy. Współgospodarzem spotkania było Ministerstwo Finansów, które reprezentował Pan Minister Wiesław Jasiński, debatę prowadził Dyrektor Generalny Global Compact w Polsce, Kamil Wyszkowski. Przewodnim tematem spotkania była szara i czarna strefa oraz działania administracji publicznej nakierowane na przeciwdziałanie temu zjawisku. Przedstawiciele branż szczególnie narażonych na straty z powodu szarej i czarnej strefy mieli możliwość  przekazania swoich obserwacji na temat metod działania mafii gospodarczych operujących na ich rynku oraz rekomendacji. Na spotkanie zostali zaproszeni przedstawiciele 5 branż biorących udział w Programie Global Compact „Przeciwdziałanie szarej strefie w Polsce”: branży paliwowej, spirytusowej, tytoniowej, hazardowej i gastronomicznej.

Wiesław Jasiński, Podsekretarz Stanu, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej oraz Generalny Inspektor Informacji Finansowej w Ministerstwie Finansów w swoim wystąpieniu otwierającym spotkanie przedstawił problem szarej i czarnej strefy w trzech ujęciach: horyzontalnym, systemowym i instytucyjnym. Podkreślił on sukcesy kontroli skarbowej w pierwszym półroczu 2016 roku, która pozwoliła na zwiększenie wpływów do budżetu o ponad 830 mln złotych, co jest wynikiem o 71,3% lepszym w porównaniu z tym samym okresem poprzedniego roku.  Minister Jasiński wspomniał też o pracach nad już przyjętym przez Rząd pakietem uszczelniającym pobór VAT oraz nad pakietem przewozowym, który ma umożliwić monitorowanie przewozu towarów. Minister odniósł się do wprowadzonych zmian instytucjonalnych, m.in. do powołania Krajowej Administracji Skarbowej oraz zmian w Ministerstwie, zmierzających do wzmocnienia analitycznych jednostek w resorcie. Minister zapowiedział również wspólną organizację wraz z Global Compact  spotkania konsultacyjnego dla branży tytoniowej z udziałem Ministerstwa Rolnictwa, które odbędzie się w listopadzie.

Prezes Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego, Leszek Wieciech przestrzegał przed przestępcami operującymi w branży paliwowej, którzy po wprowadzeniu pakietu paliwowego, szukają nowych sposobów na ponowne wejście na rynek. Pan Wieciech zwrócił uwagę że w miesiącu sierpniu widać znaczącą poprawę sytuacji i zmniejszenie przemytu paliwa z poziomu 750 cystern dziennie do poziomu 120-150. Niestety we wrześniu zaczęła znów rosnąć liczba cystern z nielegalnym paliwem, co pokazuje determinację mafii paliwowej by odzyskać utracony udział w rynku nielegalnego obrotu paliwami. Leszek Wiwała, Prezes Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy w swojej wypowiedzi skoncentrował się na zdrowotnym aspekcie związanym ze spożyciem nielegalnego alkoholu, oraz przywołał przypadki masowych zatruć zarejestrowane m.in. w Czechach, Estonii i na Ukrainie. Zwrócił także uwagę na problemy związane z efektywnością wymiaru sprawiedliwości oraz skutecznym ściganiem mafii spirytusowej.

Andrzej Kornatowski, Dyrektor ds. prawnych w British American Tobacco podkreślił, że prace nad pakietem tytoniowym powinny być przyspieszone ze względu na dodatkowy czynnik, jakim jest termin implementacji dyrektywy Unii Europejskiej dotyczącej wyrobów tytoniowych i związany z jej wprowadzeniem możliwy rozrost szarej strefy w tej branży. Przemysław Dolski, Menager ds. walki z szarą strefą z Philip Morris International wspomniał, że branża tytoniowa postuluje od dłuższego czasu nakładanie obowiązku podatkowego na przestępców, co w dużym stopniu powinno zapobiec przestępstwom gospodarczym w tej branży. Andrzej Lewandowski, Członek Zarządu JTI podkreślił, że w walce z szarą strefą liczy się również edukacja – państwo powinno zwrócić uwagę na wysoki stopień przyzwolenia społecznego dla zjawiska sprzedaży i kupowania nielegalnych wyrobów. Żeby zmienić tę sytuację niezbędna jest szeroka kampania społeczna i piętnowanie nielegalnych działań i sklepów prowadzących dystrybucję nielegalnych wyrobów tytoniowych.

Przedstawiciel branży hazardowej Maciej Makuszewski, Dyrektor Biura Strategii Totalizatora Sportowego Sp. z o.o. zwrócił uwagę na konieczność takiej zmiany  ustawy hazardowej z 2009 roku, aby spełniała ona nie tylko oczekiwania i chroniła legalne podmioty działające na rynku hazardowym, ale także by była ustawą nowoczesną idącą z duchem czasu. W szczególności chodzi o możliwość prowadzenia gier i zakładów w Internecie dla legalnych podmiotów, gdzie obecnie operują swobodnie nielegalne firmy i gdzie większość rynku przejęła mafia hazardowa operująca z serwerów ulokowanych poza Polską. Pan Dyrektor Makuszewski przypomniał że  ustawa z 2009 roku m.in. zabraniała legalnym podmiotom udostępniać gry w Internecie, tymczasem Finowie też mający swoją loterię narodową, jeszcze w 1996 roku wprowadzili ją do Internetu przewidując szybki rozwój tej drogi dotarcia do klienta.

Reprezentant branży gastronomicznej, Przewodniczący Prezydium Krajowej Rady Gastronomii i Cateringu Sylwester Cacek, zapewnił, że ograniczenie szarej strefy na rynku gastronomicznym wpłynie pozytywnie na resztę branż detalicznych powiązanych z gastronomią. Oszacował on rozmiar szarej strefy  na 80% w segmencie restauracji nie będących częścią sieci gastronomicznych, przy czym badania opinii publicznej wśród konsumentów pozwoliły oszacować ten problem na 8% w sieciach restauracyjnych. Zastrzegł równocześnie że są konieczne dalsze badania szarej strefy w tej branży, w szczególności w celu przybliżenia rocznych strat dla skarbu Państwa.

Tomasz Kassel, Partner PwC, który na zlecenie Global Compact opracowuje część analityczną kolejnego raportu w ramach Programu „Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce”, przedstawił rozwiązania funkcjonujące na terenie  Czech, Włoch i Portugalii.  na których można oprzeć model funkcjonowania  kontroli skarbowej w Polsce. Na przykład podłączenie wszystkich kas fiskalnych operujących na terenie Polski do Internetu, co pozwoliłoby na śledzenie transakcji online w czasie rzeczywistym.

Podczas debaty medialnej została zapowiedziana  konferencja inaugurująca drugą edycję Raportu „Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce”, zaplanowaną na 9 grudnia 2016 roku w Ministerstwie Finansów, gdzie Global Compact Poland wraz z Ministerstwem Finansów i Ministerstwem Sprawiedliwości oficjalnie zaprezentują raport i rekomendacje horyzontalne i branżowe oraz monitoring wdrożenia rekomendacji wskazanych w raporcie wydanym w kwietniu br.  Dyrektor Kamil Wyszkowski, przypomniał że grudniowy raport  obok analiz branżowych skupi się na analizie efektywności wymiaru sprawiedliwości w ramach przeciwdziałania szarej i czarnej strefie w Polsce.

W spotkaniu uczestniczyli dziennikarze m.in. PAP Media, Bloomberg News, RMF FM, Paliwa Płynne, Radio Dla Ciebie (RDC), Radio TOK FM, ISBnews, Gazeta Wyborcza, Thomsonreuters, Polskie Radio, polsatnews.pl, Onet.pl, Gazeta Prawna, TVN, Rzeczpospolita, Radio Maryja oraz inne media.