10 grudnia 1948 roku w Paryżu Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło zbiór praw przysługujących każdemu z nas, a także zasad dotyczących ich stosowania. Dokument ten znany jest wszystkim pod nazwą Powszechnej deklaracji praw człowieka. Od 1950 roku 10 grudnia obchodzimy Dzień Praw Człowieka. Jednak ONZ zwraca również uwagę na to, jak wiele wspólnego z wcielaniem Deklaracji w życie ma biznes.

Organizacja Narodów Zjednoczonych nie ustaje w propagowaniu świadomości dotyczącej praw człowieka, a odpowiedzialność za ich obronę spoczywa na barkach państw członkowskich. Niestety w dzisiejszym niespokojnym świecie każdego dnia nadal dochodzi do łamania i dyskryminacji tych praw. W 1993 roku powołany został urząd Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka, do którego obowiązków należy m.in. reagowanie na naruszenia tych praw oraz promowanie współpracy międzynarodowej w celu zapobiegania takim zachowaniom. Stanowisko to jest najwyższą formą urzędowania w ONZ w obszarze działań na rzecz praw człowieka, lecz istnieje jeszcze wiele innych ciał, które mają te same cele i podejmują intensywne działania, by je osiągnąć, np. Rada Praw Człowieka, Trzeci Komitet Zgromadzenia Ogólnego NZ, czy traktatowe ciała ONZ ds. Praw Człowieka.

 

United Nations Global Compact a prawa człowieka w biznesie

Tak jak dla całej Organizacji Narodów Zjednoczonych, tak i dla United Nations Global Compact prawa człowieka są jedną z podstaw działalności. Przestrzeganie tych praw stanowi jeden z czterech obszarów działań ujętych w formie Dziesięciu zasad Global Compact.

Dwie pierwsze mówią, iż w swojej działalności firmy powinny:

  1. przestrzegać i wspierać ochronę międzynarodowo uznanych praw człowieka oraz
  2. eliminować wszelkie przypadki łamania praw człowieka przez firmę.

Wywodzą się one ze wspomnianej już Powszechnej deklaracji praw człowieka, która podkreśla przyrodzoną wszystkim godność i uznaje, że każdy człowiek niezależnie od płci, wieku czy koloru skóry posiada niezbywalne prawa i wolności, w szczególności prawo do życia, edukacji, ochrona przed przemocą i wykorzystaniem, wolność słowa i stowarzyszeń.

Choć tradycyjnie ochrona praw człowieka była zadaniem przede wszystkim rządów i organizacji międzynarodowych, to biznes w coraz większym stopniu uświadamia sobie jak wielki wpływ może mieć na ich przestrzeganie. Niezbędnym krokiem dla firmy jest rozpoznanie, które obszary jej działalności wkraczają w dziedzinę praw człowieka oraz jakie są granice odpowiedzialności przedsiębiorstwa w tym zakresie.

W odniesieniu do słów Sekretarza Generalnego ONZ oraz swoich podstawowych zasad United Nations Global Compact w Polsce zdecydowało się rozpocząć intensywne działania na rzecz wdrażania w naszym kraju Wytycznych ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka.

United Nations Global Compact chce wnieść do debaty na styku biznesu i praw człowieka narzędzia oraz doświadczenie, które pomogą ją porządkować, podkreślając konkretne praktyki i rozwiązania. Chcemy pokazać, że dbanie o prawa człowieka to nie tylko dostosowywanie się do nowych standardów i wymogów współczesnego świata – to również nowe szanse i możliwości.

W związku z tym co roku w Polsce odbywają się strategiczne spotkania liderów biznesu i administracji. Pierwsze z nich, miało miejsce 10 grudnia 2014 roku. Celem wydarzenia było rozpoczęcie debaty nt. konieczności wdrożenia Wytycznych w Polsce, a także przegląd działań podejmowanych na forum ONZ i Unii Europejskiej.

Zalecenia dotyczące powiązań praw człowieka i biznesu (Guiding Principles), których wdrażanie w polskim biznesie promuje United Nations Global Compact, nawiązują do ramowych wytycznych „Chronić, Szanować, Naprawiać” (United Nations “Protect, Respect and Remedy” Framework) przyjętych przez ONZ w 2008 r., które koncentrują się wokół :

  • istniejących zobowiązań państw w zakresie poszanowania, ochrony oraz realizacji praw człowieka i podstawowych wolności;
  • roli przedsiębiorstw jako wyspecjalizowanych organów społecznych, pełniących szczególne funkcje, od których wymaga się przestrzegania obowiązującego prawa i poszanowania praw człowieka;
  • potrzeby zapewnienia odpowiednich i skutecznych środków zaradczych i naprawczych na wypadek naruszenia praw i obowiązków.

O Koalicji Rzeczników Etyki

HRDKoalicji Rzeczników Etyki została oficjalnie powołana 10 grudnia 2014 r.,pom w Światowy Dzień Praw Człowieka, podczas konferencji inaugurującej Program „Prawa Człowieka a Biznes 2014 – 2020”, tak aby na marginesie dyskusji o samoregulacji biznesu w oparciu o filar II Wytycznych ONZ ds. biznesu i praw człowieka opracować zestaw standardów dla Rzeczników Etyki i tych komórek organizacyjnych w firmach, które odpowiadają za wdrażanie kodeksów etycznych i innych regulacji (także wewnętrznych), wyznaczających standardy etyczne w danej firmie. 8 kwietnia 2015 powołanie Koalicji Rzeczników Etyki stało się faktem, w obecności ponad 70 firm i instytucji uczestniczących w spotkaniu inauguracyjnym.

Biznes i Prawa Człowieka – rok 2016 w liczbach

130 członków Koalicji Rzeczników Etyki

84 organizacje

55 firm

29 instytucji

13 członków Komitetu Sterującego

10 formalnych Parterów Programu

16 spotkań Koalicji Rzeczników Etyki

3 roczne raporty

Dlaczego Koalicja Rzeczników Etyki została powołana?

pom

Dlaczego dyskusja na temat etyki i przestrzegania praw człowieka w biznesie jest ważna i dlaczego warto ją prowadzić w Polsce?
Ponieważ etyczny, wolny od korupcji i szarej strefy biznes to silne Państwo i mocne podstawy dla rozwoju Polski. To również sygnał dla międzynarodowych inwestorów, że polski biznes i polska gospodarka to stabilny i bezpieczny partner biznesowy.
Uważamy, że sama dyskusja na temat etyki to za mało, dlatego proponujemy Państwu włączenie się do projektu, który obejmuje swoim zakresem szeroki wachlarz działań. Poczynając od prezentowania jak może wyglądać etyczna firma, a na stworzeniu uniwersalnych standardów regulacyjnych dla firm i instytucji kończąc.

Dopiero wtedy, kiedyObraz1 będzie się prawdziwie szanować przyrodzoną godność oraz równe prawa

wszystkich członków rodziny ludzkiej, możemy oczekiwać na tym świecie wolności, sprawiedliwości i pokoju. 

Ban Ki-moon, Sekretarz Generalny ONZ

W ramach Koalicji skupiamy przedstawicieli firm i instytucji, które wykazują się najlepszymi praktykami, aby mogli rozpowszechnić swoją wiedzę, swoje know-how oraz doświadczenie – aby mogli stać się ekspertami w zakresie wdrażania oraz kontroli przestrzegania zasad etyki dla innych.

Tym samym pragniemy również zgromadzić wokół Koalicji reprezentantów tych firm czy instytucji, które dopiero stawiają pierwsze kroki w tym zakresie i są chętne poszerzyć swoją wiedzę o rady doświadczonych i zasłużonych w tej dziedzinie osób. Dla wszystkich uczestników będzie to okazja do zdobycia wartościowej wiedzy, wymiany praktyk, a także zapoznania się z systemami wdrażanymi w innych firmach, czasem w diametralnie inny sposób.

Cele Koalicji Rzeczników Etyki

  • Rozpowszechnienie wiedzy oraz wsparcie implementacji Wytycznych ONZ ds. biznesu i praw człowieka
  • Rozpowszechnianie standardu minimum opartego na drugim filarze Wytycznych ONZ  dla pełnego wdrożenia w firmie bądź organizacji zapisów kodeksów etycznych (bądź innych dokumentów/regulacji o podobnym charakterze)
  • Wydawanie corocznego raportu z przebiegu prac Grupy Roboczej nad stworzeniem standardów etycznych działających w ramach Koalicji oraz analizą obecnej sytuacji w Polsce i na świecie w obrębie etyki w biznesie
  • Skupienie w ramach Koalicji Rzeczników Etyki grupy liderów, którzy wypracują standardy dla tych firm i organizacji, które na ścieżkę zarządzania etyką wchodzą oraz zbudowanie trwałej platformy dla wymiany wiedzy o najlepszych standardach zarządzania etyką w oparciu o rozwiązania polskie i międzynarodowe – stworzenie „biblioteki rozwiązań”
  • Zebranie dobrych praktyk oraz praktycznych rozwiązań (także rozwiązań organizacyjnych) dla osób zajmujących się zarządzaniem etyką w firmach i organizacjach;
  • Opracowanie narzędzi dla Rzeczników Etyki w firmach i organizacjach.