OrlenWe współczesnym świecie trudno sobie wyobrazić firmę, która nie przestrzega zasad etycznych w prowadzeniu biznesu. Wiele badań dowodzi, że przestrzeganie takich zasad ma znaczący wpływ na rozwój spółki i osiągane wyniki. Teraz należy stawiać raczej pytania o sposoby zarządzania programami etycznymi, a nie o to, czy je realizować. PKN ORLEN jako jedyna firma w Europie Środkowo-Wschodniej otrzymała prestiżowy tytuł The World’s Most Ethical Company, dlatego czuje się odpowiedzialna za wyznaczanie nowych etycznych standardów w biznesie.

Gdy firmy zaczynały zwiększać nacisk na stosowanie zasad etycznego postępowania, wówczas dość często pojawiały się pytania o opłacalność. Ile spółka może zyskać na wprowadzeniu etycznych mechanizmów w prowadzeniu biznesu? Teraz takie pytania padają coraz rzadziej, bo i sami menedżerowie wiedzą, że takie stawianie sprawy jest błędne. Pytanie należy odwrócić. Ile możemy stracić na niestosowaniu zasad etycznych w biznesie? Brak troski o etyczny wymiar działalności i co za tym idzie utrata zaufania klienta czy utrwalanie negatywnego wizerunku firmy jest we współczesnym świecie częstym powodem upadku przedsiębiorstw.

Wartości i zasady postępowania PKN ORLEN

PKN ORLEN był jedną z pierwszych firm w Polsce, które wprowadziły kodeks etyczny w spółce, tj. zbiór wartości, którymi powinni się kierować wszyscy pracownicy koncernu. Dokument regulował kwestie etyczne, w tym zagadnienia dotyczące respektowania praw człowieka, równości szans czy przeciwdziałania korupcji. Kodeks zapewniał również pracownikom możliwość wyjaśnienia wątpliwości czy zgłoszenia odpowiednim organom zauważonych nieprawidłowości.

WARTOSCI PRASAW 2012 roku w ramach rozwoju kultury korporacyjnej dotychczasowe zapisy kodeksu zostały dostosowane do nowych warunków. Zmieniony i uzupełniony kodeks otrzymał również nową nazwę: „Wartości i zasady postępowania PKN ORLEN”. Prace nad tym dokumentem trwały półtora roku, co tylko pokazuje, jak ważny jest dla spółki. Przed rozpoczęciem prac dokonano szczegółowej analizy zgłoszonych naruszeń dotychczasowego kodeksu, a także opinii menedżerów i osób zatrudnionych na najniższych stanowiskach. Sam dokument tworzyli przede wszystkim pracownicy spółki, co pozwoliło dość szybko wprowadzić go w życie, a tym samym uzyskać jego akceptację. W firmie przeprowadzono szereg szkoleń, udostępniono elektroniczną platformę e-learningową i wdrożono wiele inicjatyw, które miały pomóc wcielić w życie zdefiniowane przez pracowników wartości: ODPOWIEDZIALNOŚĆ, ROZWÓJ, LUDZIE, ENERGIA, NIEZAWODONOŚĆ – to zasady, które zaczęły przyświecać wszystkim działaniom realizowanym w firmie. Jedną z najważniejszych inicjatyw, podjętych w ramach utrwalania wartości, jest ORLEN OLIMPIADA, czyli sportowe i międzynarodowe święto wszystkich pracowników całej grupy kapitałowej, oparte na rywalizacji w jedenastu dyscyplinach. Projekt, poza aspektem integracyjnym, łączy wartości koncernu z zasadą fair play.

Strażnicy wartości

Największa odpowiedzialność za przestrzeganie zasad etycznych w firmie, zgodnie z obowiązującym dokumentem, spoczywa na bezpośrednich przełożonych – to do nich w pierwszej kolejności, ze swoimi wątpliwościami, powinni zgłaszać się pracownicy. Nad przestrzeganiem wartości, jak i dalszym rozwojem pożądanej kultury korporacyjnej, czuwa również Komitet Kapitału Ludzkiego, w którego skład wchodzą najważniejsi menedżerowie w firmie z prezesem zarządu na czele. Ponadto komitet wspiera działalność rzecznika ds. etyki. Stanowisko to powstało w spółce w 2006 roku przy okazji wdrożenia pierwszego kodeksu etycznego w firmie. Osoba, która kandyduje do pełnienia tej funkcji, powinna m.in. cieszyć się w firmie powszechnym szacunkiem, być bezstronna, nie może być członkiem partii politycznej i związku zawodowego. Wybór dokonywany jest w głosowaniu powszechnym wszystkich pracowników, a rzecznikiem zostaje osoba, która uzyska największą liczbę głosów. Jego kadencja trwa trzy lata.

Każdy może zgłosić naruszenie „Wartości i zasad postępowania PKN ORLEN”

Informacje o naruszeniach zasad mają sprecyzowaną, wariantową ścieżkę rozpatrywania, której przebieg uzależniony jest od skali, stopnia skomplikowania sprawy i zaufania zaangażowanych stron. Kadra kierownicza przechodzi szkolenia na temat zasad etycznych i sposobów reagowania na próby ich łamania. Obowiązkiem przełożonego jest bieżące informowanie osoby zgłaszającej o podjętych działaniach. Jeśli pracownik nie chce lub nie może zgłosić naruszenia swojemu szefowi, ma możliwość zwrócenia się do rzecznika ds. etyki lub Komitetu Kapitału Ludzkiego. Zgłoszenie powinno zostać rozpatrzone – jeśli to możliwe – w ciągu piętnastu dni roboczych, tak aby osoba zgłaszająca otrzymała jak najszybciej informację zwrotną. Dodatkowo pracownicy mają możliwość skorzystania z Anonimowego Systemu Zgłaszania Nieprawidłowości w postaci dedykowanego adresu mailowego, telefonu i skrzynek rozmieszczonych w kilku miejscach zakładu i budynków biurowych, tak aby zapewnić poufność.

The World’s Most Ethical Company

World's Most Ethical Companies 2016

PKN ORLEN jako jedyna firma w Europie Środkowo-Wschodniej już drugi raz z rzędu otrzymała prestiżowy tytuł The World’s Most Ethical Company, co oznacza, że nie tylko deklaruje, ale przede wszystkim przestrzega, najwyższych standardów etycznych w prowadzonej działalności. Aby tytuł został przyznany, firma musi przejść szczegółowy audyt, a ostateczną decyzję podejmują eksperci z amerykańskiego Ethisphere Institute. Wśród 144 wyróżnionych firm z całego świata są między innymi: General Electric, Intel czy Google. Obecność na tej liście PKN ORLEN oznacza przynależność koncernu do światowej ekstraklasy spółek przestrzegających wartości etycznych. Ten tytuł to nie tylko prestiż, ale przede wszystkim zobowiązanie do promowania wartości i zasad, po to, aby coraz więcej firm prowadziło biznes w sposób etyczny i transparentny.

Barbara Chlewińska – Rzecznik ds. Etyki, PKN ORLEN S.A.