Obszary działań

Global Compact nakłania firmy do poparcia, przyjęcia i stosowania, we wszystkich sferach działalności, dziesięciu zasad Global Compact odnoszących się do czterech obszarów działań. Obszary działań to odpowiednio: przestrzeganie praw człowieka, przestrzeganie standardów pracy, ochrona środowiska i przeciwdziałanie korupcji. Przestrzeganie 10 zasad prowadzi do wielu pozytywnych zmian w sferze działalności operacyjnej firm.

Prawa człowieka

1. firmy powinny: przestrzegać i wspierać ochronę międzynarodowo uznanych praw człowieka oraz
2. eliminować wszelkie przypadki łamania praw człowieka przez firmę

Pierwsze dwie zasady UN Global Compact wywodzą się z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uchwalonej przez ONZ w 1948 roku. Dokument ten podkreśla przyrodzoną każdemu człowiekowi godność i uznaje, że każdy człowiek niezależnie od płci, wieku czy koloru skóry posiada niezbywalne prawa i wolności. Prawa zawarte w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uznano za uniwersalne. Prawo do życia, edukacji, ochrona przed przemocą i wykorzystaniem, wolność słowa i stowarzyszeń jest należne każdemu człowiekowi, a Państwo powinno dbać o ich zapewnienie.

Tradycyjnie prawa człowieka były polem działania państw i rządów, a międzynarodowe prawo w tej materii było na ogół tworzone i kierowane właśnie do nich. Rośnie natomiast liczba firm, które uzmysławiają sobie potrzebę (motywowaną prawnie, moralnie, czy biznesowo) mierzenia się z problematyką praw człowieka. Firmy te muszą zapoznać się z obszarem praw człowieka i rozpoznać, które dziedziny działalności firmy wkraczają w zakres tych praw. Często pojawiać się mogą pytania co do granic odpowiedzialności firmy i skutecznych sposobów unikania współuczestnictwa w łamaniu praw człowieka.

United Nations Global Compact chce wnieść do debaty na styku biznesu i praw człowieka narzędzia i doświadczenie, które pomogą je porządkować, wskazując jak faktycznie istotne dla biznesu są kwestie praw człowieka, podkreślając konkretne praktyki i rozwiązania. Chcemy pokazać, że dbanie o prawa człowieka to nie tylko dostosowywanie się do nowych standardów i wymogów współczesnego świata – to również nowe szanse i możliwości.

Standard pracy

3. firmy powinny: popierać wolność zrzeszania się i w praktyce uznawać prawo do zbiorowych negocjacji
4. wspierać eliminację wszelkich form niewolnictwa i pracy przymusowej
5. przyczyniać się do faktycznego zniesienia pracy dzieci oraz
6. przeciwdziałać dyskryminacji w sferze zatrudnienia

Cztery zasady UN Global Compact dotyczące przestrzegania standardów pracy są zaczerpnięte z Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy o Fundamentalnych Zasadach i Prawach w Pracy z 1998 roku. Deklaracja była owocem corocznych Międzynarodowych Konferencji Pracy – trójstronnych spotkań przedstawicieli rządów, pracodawców i pracowników ze 177 krajów. Istnieje powszechna zgoda, że wszystkie państwa, niezależnie od ich poziomu rozwoju, lokalnych uwarunkowań i ratyfikacji poszczególnych Konwencji MOP są zobowiązane do przestrzegania, wprowadzania w życie i upowszechniania fundamentalnych zasad i praw Deklaracji.

Podczas szczytu G8 w Evian-les-Bains, światowi przywódcy zachęcili także przedstawicieli biznesu do współpracy w realizowaniu postanowień Deklaracji. Zadaniem United Nations Global Compact jest wykorzystanie wiedzy i doświadczenia ONZ w celu zachęcania i wspierania firm w tym działaniu.

Jedną z głównych globalnych inicjatyw funkcjonującą w obszarze przestrzegania standardów pracy jest Child Labour Platform.

Ochrona środowiska

7. firmy powinny wspierać zapobiegawcze podejście do problemów środowiska naturalnego
8. podejmować inicjatywy propagujące większą odpowiedzialność środowiskową oraz
9. wspierać rozwój i upowszechnianie technologii przyjaznych środowisku

Trzy zasady dotyczące środowiska naturalnego są umocowane w Deklaracji z Rio w sprawie Środowiska i Rozwoju. W ostatnich latach coraz więcej firm zaczęło przyjmować strategie i prowadzić politykę mającą na celu zmierzenie się z zagrożeniami (a w niektórych przypadkach szansami) wynikającymi z kondycji środowiska naturalnego. Firmy, które podejmują wyzwania związane ze zmianami klimatu, zmniejszeniem zapasów bogactw naturalnych, zanieczyszczeniem atmosfery, mogą wyciągnąć ze swych działań następujące korzyści:

  • zmniejszenie kosztów dzięki zwiększonej wydajności
  • zwiększenie dochodu związane z nowymi produktami, usługami i technologiami
  • kreowanie dobrego imienia marki
  • wpływ na poprawę zdrowia pracowników i społeczeństwa
  • udział w tworzeniu przyjaznych środowisku rynków

Mimo coraz większej świadomości i zaangażowania firm w kwestie środowiskowe, coraz wyraźniejsza staje sie potrzeba tworzenia spójnych i wielowymiarowych strategii i działań.

Uzupełniając swoje podstawowe zasady odnoszące się do środowiska naturalnego, UN Global Compact koncentruje się na dwóch wielkich wyzwaniach naszego wieku – zmianach klimatu i zrównoważonej gospodarce wodnej. W tym celu członkowie Global Compact są zachęcani do przystępowania do inicjatyw środowiskowych takich jak: Caring for Climate i CEO Water Mandate.

Przeciwdziałanie korupcji

10. firmy powinny przeciwdziałać korupcji we wszystkich jej formach, w tym łapówkarstwu i wymuszeniom

Ostatnia z dziesięciu zasad jest najmłodszą spośród nich. Została ogłoszona 24 czerwca 2004 roku, podczas szczytu United Nations Global Compact Leaders Summit. Przyjęto ją po szerokich konsultacjach i przy ogromnym poparciu wszystkich uczestników.

Korupcja i walka z nią jest jednym z wielkich wyzwań współczesnego świata. Jest przeszkodą na drodze do zrównoważonego rozwoju, negatywnie wpływa na społeczeństwo, uderzając nie wprost także w biznes. W bezpośredniej perspektywie biznesowej – spowalnia wzrost gospodarczy, zaburza konkurencję, niesie ze sobą poważne ryzyko prawne i reputacyjne, nie mówiąc o wystawianiu się na możliwość szantażu i innych zagrożeń. Korupcja jest też dla biznesu bardzo kosztowna – w wielu częściach świata to ponad 10% kosztów prowadzenia działalności, a Bank Światowy wycenił wartość „przemysłu łapówkarskiego” na bilion dolarów.

Jeszcze innym aspektem praktyk korupcyjnych jest ich wspólne występowanie z inną działalnością przestępczą, handlem narkotykami i zorganizowaną przestępczością. Pranie pieniędzy i nielegalne transfery międzynarodowe są wykorzystywane do wspierania działań terrorystycznych. Oczywistym jest, że działające globalnie firmy powinny wystrzegać się wszelkich możliwych powiązań.

Przedstawiciele biznesu moją do odegrania ważną rolę w przeciwdziałaniu różnym przejawom korupcji i powinni się jej podjąć.