Konferencja “Szara Strefa & Oleje Przepracowane – propozycje regulacji”, 03.07.2019 – Relacja z wydarzenia

4 lipca 2019 | Aktualności

“Chciałem podziękować Global Compact Network Poland za zaproszenie na konferencję. Nie jest to pierwsze spotkanie, ponieważ współpracujemy już przez 4 lata i ja osobiście bardzo cenię tą współpracę”, – powiedział przy otwarciu konferencji “Szara Strefa & Oleje Przepracowane – propozycje regulacji” Minister Finansów Marian Banaś. 

Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa nie ustają w wysiłkach aby przywidywać nowe zagrożenia i wprowadzać nowe rozwiązania, które mają tym zagrożeniom przeciwdziałać. Jesteśmy też otwarci na propozycje środowisk naukowych, przedsiębiorców i innych partnerów zewnętrznych, mające na celu dalsze skuteczne ograniczenie szarej strefy w Polskiej gospodarce. Aby zwiększyć skuteczność działań niezbędne jest przeniesienie ich na wyższy europejski poziom. Zarówno w Polsce jak i w pozostałych krajach UE jest niezmiernie istotny rozwój przedsiębiorczości. Prezentowane dzisiaj raporty o szarej strefie oraz o gospodarce olejami zużytymi powstają m.in. w wyniku współpracy Ministerstwa Finansów i KAS z Global Compact Network Poland są niezwykle cenne, gdyż dają szerszemu gronu odbiorców pogląd na to zagadnienie.

Marian Banaś, Minister Finansów

3 lipca 2019 r. w siedzibie Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii odbyła się konferencja “Szara Strefa & Oleje Przepracowane – propozycje regulacji” organizowana przez Global Compact Network Poland wspólnie z Ministerstwem Finansów oraz Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii.

Konferencję otworzyli Minister Przedsiębiorczości i Rozwoju Jadwiga Emilewicz oraz Minister Finansów Marian Banaś.

Na dzisiejszym spotkaniu ważna jest obecność nie tylko moja, lecz również Pana Ministra Mariana Banasia. Tutaj krzyżują się szczęśliwie dla sprawy dwa interesy: jeden związany z jakością powietrza i poprawą środowiska w Polsce i drugi z nielegalnym obrotem i potencjalnymi stratami, jaki budżet Państwa odnosi z tego tytułu. Udało nam się zmniejszyć szarą strefę w wielu obszarach. Jednak ten problem pojawia się w kolejnych dziedzinach naszego życia. Jedną z nich jest gospodarka olejami. Brak odpowiedniego poziomów odzysku i recyklingu to nie tylko strata dla państwa, ale również zagrożenie dla życia i zdrowia obywateli.

Jadwiga Emilewicz, Minister Przedsiębiorczości i Technologii

Podczas dedykowanych paneli dyskusyjnych zostały zaprezentowane dwa nowe raporty: “Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce 2018/19” oraz “Gospodarka Olejami Zużytymi – propozycje zmian do ustawy“.

Wydarzenie dzisiejsze, które dotyczy prezentacji dwóch kluczowych raportów dla Global Compact jest związane z faktem podpisania porozumienia odpowiednio z Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii w zakresie rozwoju przedsiębiorczości, zrównoważonego rozwoju, ochrony powietrza a z Ministerstwem Finansów w zakresie działań antykorupcyjnych i przeciwdziałania szarej strefie w Polsce.

Kamil Wyszkowski, Prezes Rady Global Compact Network Poland

W raporcie “Gospodarka Olejami Zużytymi” Global Compact Network Poland we współpracy z Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii oraz przy wsparciu partnerów merytorycznych, Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego, Polskiej Izby Gospodarczej Ekorozwój oraz kancelarii DZP proponują rozwiązanie, które ograniczy nielegalne spalanie olejów zużytych – by ograniczyć zanieczyszczenie powietrza oraz zmniejszyć skalę szarej strefy olejów smarnych i przemysłowych, zwiększając przy okazji wpływy budżetowe.

Branża paliwowa od kilku lat zwracała się do Global Compact Network Poland z prośbą o analizę problemu i opracowanie założeń reformy olejów zużytych. W 2018 roku udało się zachęcić do współpracy w tym obszarze Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii oraz Ministerstwo Finansów i rozpoczęliśmy prace nad reformą. Reforma rynku smarów oraz olejów odpadowych wymagała prac analitycznych i uzgodnienia z branżą najbardziej skutecznego modelu opartego o kaucję depozytową. Celem było uzgodnienie na zasadach konsensusu pakietu smarowego i w konsekwencji propozycji regulacji, którą oparliśmy na III filariach: I. uporządkowaniu i wdrożeniu skutecznego nadzoru nad rynkiem smarów, II. Wprowadzeniu kaucji depozytowej jako mechanizmy stymulującego zbiórkę olejów odpadowych, III. Uzupełnieniu oraz doprecyzowaniu zasad gospodarowania olejami odpadowymi. Reformę rynku smarów oraz olejów odpadowych opieramy na dwóch etapach, których konsekwencją będzie ograniczenie szarej strefy i poprawa jakości powietrza, poprzez efektywną zbiórkę z rynku olejów odpadowych i w konsekwencji zaprzestanie spalania tych olejów w prymitywnych olejowych instalacjach grzewczych. Spalanie olejów odpadowych znacząco przyczynia się do tzw. niskiej emisji substancji silnie mutagennych i rakotwórczych. Prace koordynowało Global Compact Network Poland a po stronie rządowej naszym partnerem było Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, wspierane przez Ministerstwo Finansów. Branże paliwową i smarową reprezentowała Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego a w pracach regulacyjnych współpracowaliśmy z kancelarią DZP. Nieocenione wsparcie merytoryczne otrzymaliśmy także od Polskiej Izby Gospodarczej „Ekorozwój”.

Kamil Wyszkowski, Prezes Rady Global Compact Network Poland

 

Powtarzają się cały czas te same tezy, że nie da się poprawić jakość powietrza w Polsce bez wprowadzenia stosownych regulacji. Najwyższa Izba Kontroli w swoich poprzednich raportach pisała o dwóch najważniejszych kwestiach: regulacjach dot. jakości paliw stałych oraz normach emisyjnych dla kotłów na paliwa stale.

Piotr Woźny, Pełnomocnik Premiera ds. programu „Czyste Powietrze”

Pomimo przepisów, zgodnie z którymi oleje zużyte powinny być poddawane regeneracji, rocznie spalanych jest ich kilkadziesiąt tysięcy ton – w nieprzystosowanych do tego instalacjach, powodując emisję wielu silnie toksycznych substancji – mających wielokrotnie bardziej agresywny charakter, niż powszechnie stosowane paliwa (ich wysokie stężenia w silny sposób działają mutagennie oraz rakotwórczo).

Skala problemu z olejami smarowymi była dosyć duża, lecz udało nam się to opanować. Natomiast pozostaje problem olejów silnikowych syntetycznych. Mówimy tutaj o trzech aspektach: ochrona środowiska, aspekt fiskalny oraz aspekt uczciwej konkurencji i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.

Piotr Dziedzic, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej

Planowane zmiany to utworzenie ogólnokrajowego systemu zbiórki olejów zużytych. Przyczyni się on bezpośrednio do zwiększenia poziomu odzysku olejów zużytych, a tym samym zlikwiduje zjawisko szkodliwego spalania. Podstawowym mechanizmem stymulującym do racjonalnego i bezpiecznego dla środowiska gospodarowania tymi substancjami ma być wprowadzenie opłaty depozytowej, która stworzy efektywną zachętę do przekazywania olejów zużytych do uprawnionych podmiotów.

„Straszymy” branżę nielegalną obrotu olejami smarowymi dlatego że uważamy, że to nie tylko grozi środowiskowymi konsekwencjami i zdrowiu obywateli, ale to też wpływa na stan rynku i jego regulacje. Konkurencja, w momencie którym mamy do czynienia z istotnymi nielegalnych źródeł wstrzykiwania olejów smarowych czy handlowanie nimi i używania do innych celów niż zostały przeznaczone, jest absolutnie degradująca dla przedsiębiorstw które przygotowały długoterminowy plan inwestycyjny w tym zakresie.

Patryk Demski, Wiceprezes Zarządu Grupy LOTOS

Raport “Gospodarka Olejami Zużytymi – propozycje zmian do ustawy

W raporcie “Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce 2018/19” eksperci mierzą i opisują walkę z szarą strefą w Polsce oraz analizują niepokojące zjawiska wśród zagrożonych branż (w szczególności paliwową, hazardową, odpadową czy urządzeń elektrycznych i elektronicznych). Raport ukazuje nowe trendy w działaniach przestępców gospodarczych i podmiotów działających na granicy prawa przez sprawne wykorzystywanie jego luk. Dodatkowo nie tylko nowe regulacje ograniczają wielkość szarej strefy, ale także praca organów ścigania oraz egzekucja samego prawa.

To już piąty rok realizacji programu, czwarty raport więc dużo pracy już za nami i na szczęście mówimy tu o sukcesach. Działając w ramach tego programu Global Compact Network Poland realizuje 16 Cel SDG, konkretnie 16.4 – zmniejszenie nielegalnych przepływów finansowych, wzmocnienie procesów odzyskiwania i zwracania skradzionego mienia oraz zwalczanie wszelkie formy przestępczości zorganizowanej. W krajach UE Polska ma największy spadek szarej strefy. Dodatkowe wpływy do budżetu to jest konsekwencja wykonanej pracy, mówimy tutaj o 7 mld złotych na które można liczyć i które można przeznaczyć na rozwój. Ale korzyści jest więcej, bo po pierwsze ograniczenie szarej strefy i przestępczości gospodarczej stabilizują Polską gospodarkę, ale również daje dodatkową korzyść w postaci uczciwej konkurencji, którą się chroni. 

Łukasz Kolano, Executive Director Global Compact Network Poland

Proponowane regulacje to m.in. wyznaczanie i rozliczanie celów instytucji kontroli i katalogu podmiotów jej podlegających, opis algorytmu finansowania podmiotów zwalczających szarą strefę, czy np. prowadzenie limitu efektywności dla kontroli podatkowej.

Raport Global Compact Network Poland pokazuje, że zdecydowanie stopień zmniejszania szarej strefy w Polsce jest najwyższy w porównaniu do innych krajów. Słusznie jest też zauważone, że walka z szarą strefą ma charakter wielopłaszczyznowy. Bezwzględnie tempo nie możemy zwalniać, cały czas trzeba obserwować zachowania podmiotów działających na rynku nieuczciwie. Musimy także współpracować z przedstawicielami organizacji i firm branżowych, które na pewno są w stanie wnieść cenne uwagi i pomysły jeżeli chodzi o kierunki działań KAS.

Łukasz Balas, Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru nad Kontrolami, Ministerstwo Finansów

Raport “Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce 2018/19

Dla każdej z analizowanych branż oraz dla działań horyzontalnych opracowany został ponownie barometr rekomendacji w ramach, którego procentowo oceniamy poziom wdrożenia regulacji i innych procesów powiązanych mogących docelowo ograniczyć zjawisko szarej strefy w Polsce.

Rynek paliw płynnych jest istotny z punktu widzenia każdego z nas i z punktu widzenia rozwoju gospodarki. W ciągu czterech lat zmienił się rynek jeżeli chodzi o legalną konsumpcję paliw – w dieslu z 13,6 mld litrów w 2014 r. do ponad 20 mld litrów w zeszłym roku – mówimy o ok. 7 mld wzrostu. Przestępcy szybko zmieniają swój sposób funkcjonowania i szukają innych źródeł w paliwach płynnych, co nie zmienia faktu, że nawet w zeszłym tygodniu zostały ujawnione tradycyjne metody wykorzystania do napędu oleju smarowego. Niestety działalności przestępcze wciąż się dzieją, ale niewątpliwie na znacznie niższym poziomie niż to było sprzed 4 lat. To co jest ważne – utrzymać efektywność kontroli i robić ocenę skutków regulacji, żeby kontrole były utrzymane tam, gdzie jest największe ryzyko a nie tam gdzie jest legalny biznes.

Leszek Wiwała, Prezes/Dyrektor Generalny POPiHN

Polska zmierza się ze specyficznymi problemami co do gospodarki odpadami. Moim zdaniem, najważniejszymi problemami, które nie do końca adekwatnie zostały zaadresowane przez pakiet nowelizacji ustaw dot. sektora gospodarki odpadami są sposób finansowania rozwoju selekcyjnej zbiórki i recyklingu, mianowicie rozszerzona odpowiedzialność producenta oraz właściwe zagospodarowanie odpadami, które nie nadają się do recyklingu. Nawet przy osiągnięciu przez Polskę recyklingu 65% odpadów komunalnych do 2035 r. nadal z 12 mln ton pozostaje ponad 4 mln.

Stephane Heddesheimer, Prezes Zarządu SUEZ Polska

Odpady są metabolitem gospodarki gdzie mamy do czynienie z przedsiębiorstwami, instytucjami i mieszkańcami. Cechą charakterystyczną każdego metabolitu jest to, że jest to substancja niechciana a dodatkowo w przypadku odpadów za właściwe zagospodarowanie tego metabolitu musimy zapłacić. Niestety rzeczą zupełnie naturalną jest że niektórzy próbują tej substancji pozbyć się w sposób niewłaściwy, bo jest to tańsze a wręcz darmowe. W raporcie widzimy że w Polsce generujemy ok. 13 mln ton odpadów komunalnych, lecz szacuje się, że tych odpadów powinno być zidentyfikowane ok. 15-16 mln ton – część tych odpadów jest spalana lub po prostu wyrzucana.

Jakub Tyczkowiski, Prezes Zarządu Rekopol Organizacja Odzysku Opakowań

Działania, które były podjęte w naszej branży, czyli split payment, JPK, odwrócone obciążenie VAT spowodowały, że pole manewrów dla oszustów mocno zacieśniło się i  że sytuacja jest bardzo bliska stabilizacji normalności na rynku, że przedsiębiorcy mogą normalnie funkcjonować. Niestety nadal jest margines możliwości funkcjonowania oszustów na rynku a przynajmniej wykorzystywanie narzędzi do próby wyłudzania czy omijania opodatkowania.

Michał Kanownik, Prezes Zarządu ZIPSEE Cyfrowa Polska

W 2018 roku o 40% wzrosły wpływy z podatku od gier. Rynek bukmacherski, który faktycznie był mocno dotknięty szarą strefą, urósł bardzo szybko – mówimy o wzroście 150-procentowym w przeciągu ostatnich dwóch lat. Totalizator Sportowy wprowadził w rekordowym tempie w skali całej Europy eurojackpot, który dzisiaj odpowiada za 600 mln obrotów Totalizatora Sportowego, co się przekłada na kilkaset milionów w dopłatach i podatku od gier. To są naprawdę imponujące liczby i to się stało dzięki nowelizacji ustawy o grach hazardowych.

Maciej Makuszewski, Dyrektor Biura Strategii Totalizatora Sportowego

Galeria zdjęć