Problematyka innowacji w Polsce

Obecnie nikogo nie dziwi, że ramię w ramię z biznesem pojawiają się nowe, często rewolucyjne obszary badawcze i tylko współdziałanie jest w stanie zapewnić sukces zarówno naukowcom jak i gospodarce w tworzeniu bardziej kreatywnym rozwiązań  lub zapewniania potrzeb ludzkości w nowy, oryginalny sposób. Ponadto rozwijanie wysokiej jakości wiedzy, przy umiejętnym jej komercjalizowaniu, jest wysoko dochodowe, co wynika z corocznych sprawozdań finansowych takich ośrodków badawczych jak uczelnie MIT, Oxford czy Stanford. Jednocześnie, jak wynika z analiz przeprowadzonych przez PWC i NCBIR w 2015 roku 60% przedsiębiorstw osiąga pierwsze zyski z inwestycji poczynionych na badania i rozwój w przeciągu ok 2,5 roku, a ich udział w przychodach całkowitych jest coraz większy, osiągając średnio ponad 16%, ale już np. w sektorze produkcji pojazdów i maszyn aż  46 %. Innowacje w polskim przemyśle zwiększą jego konkurencyjność, wzmocnią pozycję na globalnym rynku, a tym samym podniosą jakość życia Polaków, jednocześnie tworząc bardziej kreatywne i otwarte społeczeństwo.

W Polsce jedynie 13 % małych i średnich przedsiębiorstw wprowadza innowacje. Jak wynika z raportu PWC oraz NCBIR z 2015 roku, opracowanego na podstawie dobrowolnych raportów wypełnianych przez przedsiębiorstwa działające w Polsce, duże firmy wydają na innowacje niemal 2,5 raza więcej niż średni przedsiębiorcy i 8 razy więcej niż mikro i mali przedsiębiorcy. Zaangażowanie polskich przedsiębiorstw w finansowanie projektów B+R systematycznie wzrasta. Jak wynika z danych GUS, między rokiem 2011 a 2013 nakłady zwiększyły się aż o 68%. Mimo tego, wciąż stanowi to mniej niż 1 % PKB, co sprawia, że na tle krajów europejskich Polska wciąż zajmuje jedno z ostatnich miejsc. W rankingu z 2014 roku największej na świecie agencji prasowej Bloomberg dotyczącego najbardziej innowacyjnych krajów świata, Polska zajmuje 24 miejsce.  Jak wynika z międzynarodowych statystyk w Polsce głównym problemem nie jest sytuacja polityczna ani zaplecze instytucjonalne lecz brak współpracy między biznesem a nauką.

System ONZ a innowacje

ONZ będąc globalnym think tankiem rozwojowym, od lat obserwuje globalne trendy, dla których kołem zamachowym są wypracowywane na styku nauki i biznesu innowacje. ONZ stymuluje nieskrępowany przepływ najlepszych rozwiązań, które przy optymalnym wdrożeniu mogą budować fundament dla rozwoju. UNDP, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. rozwoju powołała w tym celu Program Innovations for Deveopement mający na celu inspirowanie organizacji zajmujących się rozwojem do poszukiwania nowych rozwiązań dla starych problemów.

W 2015 roku Zgromadzenie Ogólnie ONZ przyjęło nowych 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju, które stanowią globalną agendę rozwojową zastępując Milenijne Cele Rozwoju. Cel dziewiąty odnosi się wprost do kwestii związanych z innowacjami i industrializacją. Zrównoważony rozwój stanowi trzon działalności Systemu ONZ, także w odniesieniu do gospodarki. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłowego (UNIDO) opublikowała raport dotyczący roli technologii i innowacji w kompleksowym i zrównoważonym rozwoju przemysłu analizując między innymi jaki wpływ na rozwój przemysłu ma inteligentne wprowadzanie innowacji.

Innowacyjność jest od ponad 30 lat wyraźnym motorem postępu w wielu dziedzinach, który doprowadził do zbudowania przeskoków rozwojowych, zmieniających rzeczywistość w skali globalnej i lokalnej. Wystarczy wspomnieć udany eksperyment zastąpienia freonu neutralnym dla warstwy ozonowej zamiennikiem, rozwój bankowości elektronicznej w Afryce, która uruchomiła rozwój ekonomiczny poprzez zwiększenie usług finansowych dla rodzącej się przedsiębiorczości. 

To także nowe rozwiązania dla silników hybrydowych i elektrycznych, fotowoltaika, inteligentne budynki, czy szerzej rozwiązania służące rozwojowi energetyki rozporoszonej, nowe rozwiązania związane z inteligentnym nawożeniem, wytwarzaniem energii z odpadów, zastąpieniem plastikowych opakowań – biodegradowalnymi, nowe zastosowania w przemyśle wydobywczym jak choćby model inteligentnej kopalni, wynalazki z obszaru ICT, zmieniające na naszych oczach nie tylko globalny system przepływu informacji, ale także modele społecznych zachowań oraz kształt i dynamikę rozwoju globalnej gospodarki, czy wynikające z koncepcji smart cities rozwiązania służące podnoszeniu jakości życia w ośrodkach miejskich. Każde z wymienionych rozwiązań dla ONZ oznacza innowacyjny rozwój i szansę, przy mądrym zarządzaniu wiedzą, na wypracowywanie kaskadowych rozwiązań o wysokim poziomie adaptowalności. Wreszcie każde z przedstawionych rozwiązań jest przykładem twórczej współpracy ośrodków naukowo-badawczych i biznesu.  

Global Compact w Polsce katalizatorem zmian

W Polsce problemem w rozwoju innowacyjności są trudności w komunikacji, a czasem wręcz jej brak, między światem biznesu a ośrodkami badawczymi. Filozofia jednych z najlepszych światowych uniwersytetów znajdujących się w Dolinie Krzemowej w Kalifornii, była tworzona w oparciu o współpracę nauki z gospodarką. Komunikacja między tymi dwoma światami, często tak różnymi pod względem kultury organizacyjnej, jest niezbędna do tego aby innowacje mogły być wprowadzane w życie. Rolą rządu jest stworzenie korzystnych warunków współpracy obu podmiotów.

UN Global Compact to inicjatywa Sekretarza Generalnego ONZ obdarzona mandatem Zgromadzenia Ogólnego ONZ do organizowania współpracy pomiędzy sektorem prywatnym, rządem a światem nauki. Zmiany na światowych rynkach coraz wyraźniej wskazują na konieczność wypracowywania synergii i standardów współpracy pomiędzy wymienionymi podmiotami.

Z uwagi na rolę jaką System ONZ dostrzega w dbaniu o rozwój innowacyjności Global Compact w Polsce powołało w roku 2015 Program Innowacje Biznes i Nauka. Polski biznes sam nie wymyśli konkurencyjnych globalnie rozwiązań. Potrzebuje do tego wydajnych silosów kompetencyjnych i nie zawsze dostępnej w Polsce wysokiej jakościowo wiedzy. Podobnie nauka i sektor badawczo-rozwojowy bez biznesu skarleje i nie wytworzy rozwiązań o potencjale wdrożeniowym. Podsumowując biznes i nauka są na siebie skazane. Celem Programu Innowacje jest taka konstrukcja debaty w Polsce aby biznes z nauką nie tylko zaczął rozmawiać, ale żeby zaczął wspólnie myśleć i pracować. Tylko przy takim założeniu systematyczny wzrost wskaźnika innowacyjności polskiej gospodarki stanie się faktem, a nie oczekiwaniem.

W ramach Programu planujemy przeprowadzenie cyklu spotkań branżowych ukierunkowanych na wypracowaniu synergii pomiędzy Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, biznesem oraz naukowcami, w temacie rozwoju ośrodków badawczych spełniających oczekiwania sektora prywatnego oraz pozwalających na komercjalizację wyników prowadzonych tam badań i łatwiejszą komunikację pomiędzy biznesem, rządem i naukowcami. Podczas spotkań chcemy podzielić się z jego uczestnikami publikacjami, przygotowywanymi przez Global Compact w Polsce we współpracy z ekspertami oraz przedstawicielami sektora prywatnego oraz rządu. Każda z publikacji będzie zawierała diagnostykę problematyki rozwoju innowacyjności w danej branży oraz propozycje rozwiązań, które umożliwią wypracowanie synergii pomiędzy zaangażowanymi podmiotami, a także przyczynią się do dynamicznego wzrostu polskiej gospodarki, tym samym tworząc nowe, atrakcyjne miejsca pracy.

W tym celu nawiązaliśmy współpracę z resortami administracji państwowej odpowiedzialnymi za wdrażanie planu na rzecz odpowiedzialnego rozwoju polskiej gospodarki, który ma na celu jej dynamizację i stworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności w polskich firmach.

Pierwsze spotkanie branżowe odbyło się w 2015 roku we Wrocławiu podczas konferencji „Innowacje- Transfer Wiedzy”, podczas której rozmawiano m.in o budowie systemu wsparcia dla odgórnych i oddolnych procesów rozwoju innowacji, zarówno technologicznych jak i społecznych. Wydarzenie było także okazją do debaty pomiędzy firmą KGHM a Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

Kolejne spotkanie, organizowane w roku 2016 ukierunkowane będzie na polski przemysł farmaceutyczny. W jednym miejscu zgromadzimy przedstawicieli  sektora farmaceutycznego, zarówno prężnie działające firmy jak i małe i sednie przedsiębiorstwa oraz środowisko start-upowe, a także  przedstawicieli rządowych organizacji dysponujących środkami na finansowanie innowacji, jak Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Konferencja będzie unikalną szansą na przeprowadzenie debaty o potrzebach sektora farmaceutycznego w zakresie rozwoju centrów badawczych i korzystania z wiedzy zdolnych naukowców w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

W ramach Programu Innowacje, Global Compact w Polsce zmierza do pobudzenia innowacyjności w polskich ośrodkach kompetencji, zbudowania mapy tych ośrodków jak i skrócenia czasu opracowania innowacji i ich wdrożenia przez konkretne branże, przy uwzględnieniu rozwiązań stymulujących zrównoważony rozwój.

We współpracy z United Nations Development Programme (UNDP) Global Compact rozwija program Innowacje w oparciu o realizowany w 164 krajach świata program Innovation for Development.

Celem programu będzie stworzenie następujących narzędzi:

  • Think Tank – podjęcie współpracy pomiędzy Global Compact a wiodącymi ośrodkami kompetencji
  • Biblioteka Innowacji – prezentacja najlepszych praktyk współdziałania biznesu i nauki
  • Warsztat Innowacji – promocja oraz wspieranie rozwoju innowacyjnych polskich technologii
  • Laboratorium Innowacji – budowa efektywnych i szybkich kanałów współpracy biznes-nauka

Program będzie realizowany dwutorowo – na skalę krajową, a także globalną

Polska
W Polsce działania koordynowane przez Inicjatywę Sekretarza Generalnego ONZ – Global Compact w Polsce przewidują stałą współpracę z ośrodkami stymulującymi rozwój innowacji po stronie administracji, nauki i biznesu. W ramach strategicznego partnerstwa z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) oraz we współpracy z Agencją Rozwoju Przemysłu (ARP), EIT+ i Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), a także z Ministerstwem Rozwoju wspierając realizację Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju Ministra Morawieckiego, Global Compact będzie wzmacniała narzędzia służące rozwojowi innowacji oraz upowszechnianiu rozwiązań opracowanych w Polsce.

Świat
Zadaniem dla realizowanego w Polsce Programu Innowacje jest przekazywanie informacji o rozwiązaniach wypracowanych w Polsce za pomocą współpracy ze światowej sławy uniwersytetami takimi jak Stanford, Columbia, MIT, Oxford, New York czy UN University. Global Compact w Polsce bierze również udział w globalnej inicjatywie PRME.

zzzzzzzzzzzz

Harmonogram:

VI Forum Młodych Innowacyjnych,13 maja 2016

Wspólnie z Krajową Izbą Gospodarczą organizujemy w Warszawie Forum Młodych Innowacyjnych. Podczas spotkania, w obecności przedstawicieli Ministerstwa Rozwoju oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, chcemy zainicjować debatę pomiędzy rządem a młodymi, polskimi naukowcami, którzy realizują swoje projekty badawcze w Wielkiej Brytanii. Spotkanie będzie początkiem dialogu mającego na celu inspirowanie rozwiązań wprowadzających w życie plan Premiera Morawieckiego na rzecz odpowiedzialnego rozwoju. Młodym polskim naukowcom, wykształceni na zagranicznych uczelniach, często brakuje motywacji dla powrotu do Polski w związku ze słabo rozwiniętymi ośrodkami badań i rozwoju w kraju, a także trudnościami w komercjalizacji produktu nad którymi ośrodki prowadzą badania. Podczas spotkania chcemy zainspirować stronę rządową do podjęcia zdecydowanych działań poprzez zapewnienie bezpośredniego kontaktu między przedstawicielami Ministerstw, a dynamicznie działającymi polskimi naukowcami, którzy w ciekawej formie przedstawią swoje dokonania i doświadczenia ze współpracy z sektorem prywatnym i tym samym wykorzystania swoich działań badawczych do celów komercyjnych. Kontynuacją debaty będą spotkania branżowe mające na celu bardziej szczegółową analizę przyczyn słabej dynamiki rozwoju innowacyjności polskiej gospodarki oraz wspólne poszukiwanie rozwiązań dla konkretnych hamulców rozwojowych.

VII Kongres Innowacyjnej Gospodarki, 8-9 czerwca 2016

Global Compact w Polsce przyjęło funkcję Partnera Instytucjonalnego VII Kongresu Innowacyjnej Gospodarki organizowanego przez Krajową Izbę Gospodarczą, który odbędzie się między 8, a 9 czerwca w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Wydarzenie organizowane przez Krajową Izbę Gospodarczą, ma na celu stworzenie otwartej platformy wymiany opinii pomiędzy wszystkimi uczestnikami-beneficjentami proinnowacyjnych działań w naszym kraju, która posłuży do wypracowania konkretnych rozwiązań, przyspieszających proces transformacji polskiej gospodarki w kierunku modelu innowacyjnego.

Tegoroczna edycja będzie skupiła się na innowacjach i nowych technologiach, w czterech obszarach:

  • smart cities – efektywna budowa inteligentnego miasta, wyzwania i oczekiwania miast, nowe wyzwania dla biznesu, współpraca samorządu z biznesem,
  • zdrowie – telemedycyna w Polsce, nowe technologie w medycynie,
  • digital – nowe technologie w życiu współczesnego człowieka, cyfryzacja jako lewar polskiej gospodarki,
  • innowacyjna infrastruktura – szwedzko-polskie forum kolejowe, wyzwania inwestycyjne w obszarze infrastruktury oraz cyberbezpieczeństwo w Polsce

(informacje ze strony http://kongresig.pl)

Prace nad publikacją „Innowacje w przemyśle farmaceutycznym w Polsce”

Raport będzie analizą trendów i oczekiwań biznesu oraz możliwości jakimi dysponuje nauka. Publikacja będzie miała na celu zainicjowanie debaty z udziałem wynalazców, ekspertów i praktyków reprezentujących biznes i naukę w branży farmaceutycznej. Publikacja ma być przestrzenią inspiracji, dyskusji i dialogu, miejscem dla twórczej burzy mózgów wolnej od instytucjonalnych i biurokratycznych ograniczeń.

Konferencja Innowacje w przemyśle farmaceutycznym połączona z prezentacją publikacji dedykowanej tej tematyce, TBA 2016

Konferencja ma na celu debatę przedstawicieli branży farmaceutycznej, zarówno dużych firm, małych i średnich przedsiębiorstw jak i start-upów z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, jako rządową agencją finansującą rozwój innowacji w Polsce. Najważniejsze problemy rozwoju innowacyjności w branży farmaceutycznej będą zebrane w publikacji prezentowanej podczas wydarzenia. Konferencja będzie miała na celu debatę nad propozycjami zmian znoszących przeszkody w dynamicznym rozwoju firm farmaceutycznych w Polsce.

Powstanie biblioteki innowacji, 2016

Na stronie internetowej Global Compact w Polsce powstanie platforma prezentująca najlepsze praktyki współdziałania biznesu i nauki zapraszając do współpracy wiodące ośrodki kompetencji, z którymi pracuje ONZ. Są to tak ważne ośrodki jak MIT, Stanford University, Columbia University, Oxford University, New York University oraz United Nations University w Tokyo a także centra wiedzy w ramach samego ONZ, jak chociażby South – South Cooperation Unit czy UNDP Oslo Center.  Będzie to miejsce gromadzące ciekawe przykłady wdrażania w życie innowacyjnych rozwiązań, do czego zachęcane będą także firmy operujące w Polsce oraz polscy naukowcy pracujący zarówno w Polsce jak i zagranicą. Zebranie w jednym miejscu inspirujących praktyk w tym zakresie w znaczący sposób przyczyni się do poprawy przepływu wiedzy na temat innowacji w Polsce.

Science Polish Perspectives, październik 2016

Konferencja Science Polish Perspectives jest unikalną platformą, pozwalającą na poznanie ogromnego potencjału naukowców polskiego pochodzenia, a także na zaangażowanie się branży biznesowej w świat nauki. Podczas zeszłorocznej konferencji została nawiązana współpraca z młodymi naukowcami,  która w najbliższym czasie będzie rozwijana w ramach programu „Innowacje – Biznes i Nauka 2015 – 2020”.